Một phần mềm dù được viết công phu vẫn có thể mắc lỗi khiến người dùng khó chịu hoặc gây thiệt hại. Người đứng ra tìm và ngăn những lỗi đó trước khi sản phẩm ra thị trường chính là tester. Hiểu rõ tester qa qc là gì giúp bạn thấy đây là con đường vào ngành công nghệ không nhất thiết phải viết code nhiều, nhưng vẫn đòi hỏi tư duy sắc bén và sự tỉ mỉ cao.
– Kiểm thử viên (Tester) là người kiểm tra phần mềm để phát hiện lỗi trước khi đến tay người dùng.
– QA thiên về quy trình giám sát chất lượng, còn QC tập trung kiểm tra sản phẩm cụ thể.
– Nghề phù hợp với người tỉ mỉ, có tư duy phản biện và không ngại đặt câu hỏi khó.
1. Tester QA QC là gì và phân biệt hai vai trò
Để trả lời tester qa qc là gì, cần tách hai khái niệm thường bị gộp chung. QC (Quality Control) là kiểm soát chất lượng, tức trực tiếp kiểm tra sản phẩm để tìm ra lỗi. QA (Quality Assurance) thiên về xây dựng và giám sát quy trình chất lượng để lỗi ít phát sinh ngay từ đầu. Ở nhiều công ty tại Việt Nam, một người có thể đảm nhận cả hai phần việc.
Công việc hằng ngày của họ gồm đọc hiểu yêu cầu, thiết kế các kịch bản kiểm thử, thực hiện kiểm tra rồi ghi nhận và mô tả lỗi rõ ràng cho lập trình viên sửa. Họ cũng kiểm tra lại sau khi lỗi được vá để chắc rằng vấn đề đã được xử lý gọn gàng và không phát sinh lỗi mới.
Người kiểm thử giỏi luôn tự hỏi phần mềm sẽ hỏng ở đâu, thay vì chỉ kiểm tra xem nó có chạy đúng hay không.
2. Các loại kiểm thử thường gặp
Kiểm thử không chỉ có một kiểu, mỗi loại phục vụ một mục tiêu riêng. Người mới nên nắm sự khác biệt để biết mình đang kiểm tra khía cạnh nào của sản phẩm. Bảng dưới đây tóm tắt vài loại phổ biến.
| Loại kiểm thử | Mục tiêu |
|---|---|
| Kiểm thử chức năng | Xác nhận tính năng hoạt động đúng yêu cầu |
| Kiểm thử giao diện | Kiểm tra hiển thị, bố cục trên nhiều thiết bị |
| Kiểm thử hiệu năng | Đo tốc độ, khả năng chịu tải của hệ thống |
| Kiểm thử tự động | Dùng công cụ chạy lại kịch bản kiểm thử nhanh, lặp lại được |
Kiểm thử là một trong nhiều lối vào ngành, nên nếu bạn muốn nắm kỹ năng cốt lõi của nghề và so sánh giữa các vai trò trước khi chọn, hãy tham khảo thêm bài tổng quan về nghề. Điều này giúp bạn biết tester khác lập trình viên ở điểm nào để chọn cho đúng.
3. Kỹ năng và tố chất cần có
Nghề kiểm thử coi trọng sự tỉ mỉ và tư duy hơn số dòng code viết ra. Dưới đây là những năng lực giúp người mới làm tốt vai trò này.
– Tính cẩn thận, tỉ mỉ để không bỏ sót các tình huống hiếm gặp của người dùng.
– Tư duy phản biện, luôn nghĩ tới cách phần mềm có thể bị dùng sai hoặc gặp lỗi.
– Kỹ năng mô tả lỗi rõ ràng, đủ chi tiết để lập trình viên tái hiện và sửa nhanh.
– Với hướng kiểm thử tự động, cần biết thêm một ngôn ngữ lập trình và công cụ hỗ trợ.
Sau khi rèn các kỹ năng trên, bạn nên thực hành kiểm thử một ứng dụng quen thuộc, ghi lại các lỗi hoặc điểm bất tiện tìm thấy. Bài tập nhỏ này giúp bạn hình thành thói quen quan sát chi tiết mà nghề đòi hỏi và có ví dụ để trao đổi khi phỏng vấn.
Lưu ý: Đừng nghĩ tester chỉ là công việc bấm thử qua loa và không cần chuyên môn. Để tiến xa, đặc biệt sang kiểm thử tự động, bạn vẫn cần kiến thức kỹ thuật vững và tinh thần học hỏi liên tục như bất kỳ vai trò nào trong ngành.
4. Lộ trình và cơ hội phát triển
Người mới thường bắt đầu với kiểm thử thủ công, tập trung thực hiện kịch bản có sẵn và ghi nhận lỗi. Khi vững tay, họ tự thiết kế kịch bản, rồi tiến tới kiểm thử tự động, một hướng đang được nhiều doanh nghiệp coi trọng vì tiết kiệm thời gian và giảm sai sót con người.
Về lâu dài, tester có thể lên vị trí kỹ sư kiểm thử cấp cao, trưởng nhóm QA hoặc chuyển sang quản lý chất lượng cho cả dự án. Một số người tận dụng hiểu biết về sản phẩm để rẽ sang phân tích nghiệp vụ hoặc quản lý sản phẩm, nơi góc nhìn tổng thể của tester rất có giá trị.
Mẹo: Nếu muốn tăng giá trị bản thân trong nghề, hãy sớm học kiểm thử tự động cùng một ngôn ngữ lập trình. Người vừa hiểu quy trình chất lượng vừa biết viết mã kiểm thử thường được doanh nghiệp săn đón hơn.
Câu hỏi thường gặp
1. Không biết lập trình có làm tester được không?
Được, đặc biệt với kiểm thử thủ công vốn tập trung vào tư duy và sự tỉ mỉ. Tuy nhiên, để phát triển sang kiểm thử tự động và tiến xa hơn, bạn nên trang bị dần kiến thức lập trình cơ bản.
2. QA và QC vai trò nào phù hợp người mới hơn?
Người mới thường bắt đầu từ QC vì công việc kiểm tra sản phẩm cụ thể dễ hình dung. Khi tích lũy kinh nghiệm và hiểu quy trình, bạn có thể chuyển dần sang mảng QA thiên về xây dựng và giám sát quy trình.
3. Nghề tester có nhàm chán không?
Điều này tùy cách nhìn. Nếu bạn thích tìm ra vấn đề và cải thiện chất lượng, công việc lại khá cuốn hút. Kiểm thử tự động và các sản phẩm mới liên tục cũng mang đến thử thách để bạn học hỏi.
Tóm lại, hiểu rõ tester qa qc là gì cho thấy đây là vai trò bảo vệ chất lượng sản phẩm, phù hợp với người tỉ mỉ, thích đặt câu hỏi và quan tâm tới trải nghiệm người dùng. Nghề là lối vào ngành công nghệ khá thân thiện với người mới, nhưng vẫn mở ra lộ trình chuyên sâu nếu bạn chịu học. Nếu bạn kiên nhẫn và có mắt nhìn tinh tường, đây là hướng đi đáng cân nhắc.
Phan Anh Tú